region w zachodniej części sudanu

Zorza polarna widziana w zachodniej części regionu! Rzadkie zjawisko uchwycili miłośnicy astronomii choćby w okolicach Sierakowa w powiecie międzychodzkim. Około godziny 19:00 dało się zauważyć kolorowe łuny na niebie. Zorza polarna widziana nad Izdebnem pod Sierakowem (pow. międzychodzki). / Fot. Wesel – miasto powiatowe w zachodniej części Niemiec, w kraju związkowym Nadrenia Północna-Westfalia, w rejencji Düsseldorf, siedziba powiatu Wesel. Leży na północnym zachodzie skraju Zagłębia Ruhry, port przy ujściu rzeki Lippe i zbiegu Kanału Wesel-Datteln z Renem. Liczy 60 750 mieszkańców (2010). Położenie – kraj leży w Azji Południowo-Wschodniej, w zachodniej części Oceanu Spokojnego, pomiędzy Chinami a Archipelagiem Indonezyjskim. Wyspy oblewają wody: Morza Celebes od południa, Morza Sulu od południowego zachodu, Morza Południowochińskiego od zachodu i północy, natomiast od wschodu znajdują się otwarte wody Oceanu 13. Jubaland. Południowy kraniec Somalii od stycznia 2014 roku ma częściowo autonomiczny rząd, powstały dzięki międzynarodowym wysiłkom. 14. Republika Mombasy. Rada Republiki Mombasy dąży do oderwania od Kenii, uważając, że rząd zaniedbuje ten w przeważającej części muzułmański region. 15. Zanzibar. Znajdź odpowiedź na Twoje pytanie o wyjaśnij dlaczego w zachodniej części Kanady lasy występują do szerokości geograficznych koła podbiegunowego północnego, a w… Natsumi155 Natsumi155 Er Sucht Sie Für Eine Nacht. Republika Sudanu PołudniowegoRepublic of South Sudan Flaga Sudanu Południowego Godło Sudanu Południowego Dewiza: (ang.) Justice, Liberty, Prosperity (Sprawiedliwość, wolność, dobrobyt) Hymn: South Sudan Oyee! (Sudan Południowy!) Konstytucja Konstytucja Sudanu Południowego Język urzędowy angielski Stolica Dżuba Ustrój polityczny republika Głowa państwa prezydent Salva Kiir Mayardit Zastępcagłowy państwa Wiceprezydenci Sudanu Południowego Pierwszy Riek Machar, drugi James Wani Igga, trzeci Taban Deng Gai, czwarty Rebecca Nyandeng Garang[1] Powierzchnia • całkowita 644 329 km² Liczba ludności (2017) • całkowita • gęstość zaludnienia • narody i grupy etniczne 13 026 129[2]20 osób/km²Dinka, Nuerowie, Azande waluta funt południowosudański (SSP) Niepodległość od Sudanu9 lipca 2011 Religia dominująca chrześcijaństwo Strefa czasowa UTC +3 Domena internetowa używana .sd planowana .ss Kod samochodowy SS Kod telefoniczny +211 Multimedia w Wikimedia Commons Informacje w Wikipodróżach Cytaty w Wikicytatach Sudan Południowy (ang. South Sudan), Republika Sudanu Południowego[3] (ang. Republic of South Sudan) – afrykańskie państwo ze stolicą w Dżubie, powstałe 9 lipca 2011 roku w wyniku odłączenia się od Sudanu, na mocy porozumienia rządu sudańskiego z Ludową Armią Wyzwolenia Sudanu, które zakończyło II wojnę domową w Sudanie – najdłuższą wojnę domową w Afryce[4][5]. Historia[edytuj | edytuj kod] Okres w historii Sudanu Południowego przed przejęciem kontroli nad Sudanem przez Królestwo Egiptu (→ Sudan Anglo-Egipski) jest słabo znany. Informacje oparte są na legendach plemiennych. Według podań Niloci (Dinkowie, Nuerowie i Szyllukowie) osiedlili się na tym obszarze na przełomie IX i X wieku, a swoje obecne siedziby opanowali pomiędzy XV i XIX wiekiem. Najsilniejsze z państw plemiennych na tym terenie utworzyło nienilockie plemię Azande, które obecnie stanowi trzecią liczebnie grupę etniczną w Sudanie Południowym[6]. Przeszkody geograficznie zatrzymały granicę ekspansji islamu na północnym Sudanie, co w okresie kolonialnym sprzyjało rozprzestrzenianiu się chrześcijaństwa. W XIX wieku Sudan znalazł się pod władzą egipską, której zasięg rozszerzał się systematycznie na południe. Pierwszy etap ekspansji na Południu nastąpił w latach 70. W 1947 roku brytyjskie władze kolonialne planowały połączenie terenów Sudanu Południowego z obecną Ugandą, ale plany te przekreśliła konferencja w Dżubie w czerwcu 1947 roku. Od uzyskania przez Sudan niepodległości w 1956 roku południowy region kraju dążył do niezależności. Od roku 1983 działała organizacja zbrojna SPLA dążąca do niepodległości regionu. W tym samym roku wybuchła też wojna domowa, jeden z najbardziej krwawych konfliktów na świecie, który pochłonął około 1,5 mln istnień ludzkich oraz zmusił do ucieczki kolejne 4 mln osób. Ten długi okres zakończyło dopiero podpisanie 9 stycznia 2005 roku porozumienia z sudańskim rządem, nadające autonomię 10 prowincjom południowym. Prezydentem kraju został Salva Kiir Mayardit. W grudniu 2005 przyjęto konstytucję, a także zaplanowano przeprowadzenie referendum niepodległościowego. Podpisane porozumienie ustalało wspólny zarząd i podział zysków z wydobycia ropy naftowej ze złóż na granicy Południa i Północy. 9-15 stycznia 2011 roku odbyło się referendum w sprawie niepodległości[7]. Według oficjalnych danych z 7 lutego 98,83% głosujących opowiedziało się za odłączeniem Sudanu Południowego od Sudanu[8], w następstwie którego 9 lipca 2011 roku o godzinie 0:00 czasu lokalnego (8 lipca 23:00 czasu polskiego) nowe państwo proklamowało niepodległość. 14 lipca 2011, jako 193. członek, został jednogłośnie przyjęty w skład Organizacji Narodów Zjednoczonych[9]. 28 lipca 2011 roku został także przyjęty do Unii Afrykańskiej[10]. Jeszcze przed proklamacją niepodległości w Sudanie Południowym doszło do buntów wojskowych. Zbuntował się gen. George Athor, który założył Demokratyczny Ruch Sudanu Południowego (SSDM) oraz Peter Gadet, lider Armii Wyzwolenia Sudanu Południowego (SSLA), a także David Yau Yau. Oprócz tego terytoria Sudanu Południowego targane były konfliktami plemiennymi. Ponadto 21 maja 2011 wojska Sudanu zaanektowały sporny region Abyei, co doprowadziło do walk granicznych między Sudanem i Sudanem Południowym. W konflikt zaangażowały się krajowe bojówki, które walczyły po stronie wroga. Sudan Południowy wspierał Sudański Front Rewolucyjny. Proklamacja niepodległości przez Sudan Południowy nie przyniosła rozwiązania konfliktu, walki na granicy trwały, a obie strony obwiniano o zbrodnie wojenne. Na przełomie 2011-2012 na terenach przygranicznych z powodu głodu trwał exodus cywilów. Ponadto w Piborze w dniach 31 grudnia 2011 – 2 stycznia 2012 doszło do masakry etnicznej w której zginęło 3 tys. osób. Po negocjacjach pokojowych przywódcy Sudanu i Sudanu Południowego 10 lutego 2012 podpisali pakt o nieagresji, jednak 26 marca 2012 oba państwa rozpoczęły konfrontację graniczną o sporne regiony naftowe. 11 kwietnia 2012 Sudan ogłosił stan wojny z Sudanem Południowym, który zakończył się mediacją Unii Afrykańskiej. Zgodnie z porozumieniem bilateralnym, oba kraje wycofały swoje siły z obszaru granicznego, gdzie utworzono zdemilitaryzowaną strefę buforową. Konflikt wewnętrzny w Sudanie Południowym tlił się w siedmiu z dziesięciu stanów. 23 lipca 2013 prezydent Kiir pozbawił stanowiska wiceprezydenta swojego politycznego rywala Rieka Machara, który zarzucił prezydentowi skłonności dyktatorskie, niegospodarność, a także zawłaszczenie państwa przez Dinków. Machar ogłosił chęć wystartowania w wyborach prezydenckich w 2015, jednak w grudniu 2013 przeprowadził nieudany zamach stanu, który przerodził się w zacięty konflikt między plemieniem Dinka, z którego wywodził się prezydent, a Nuerami, których przedstawicielem był Machar. Strony konfliktu wielokrotnie zawierały nietrwałe rozejmy. W lipcu 2015 roku Rada Bezpieczeństwa ONZ objęła sankcjami sześciu dowódców obu stron, rozważano także embargo na import broni. Dopiero latem 2015 roku udało się przy pomocy mediatorów międzynarodowych wypracować porozumienie, które Machar podpisał 17 sierpnia, a Kiir dopiero 26 sierpnia, pod naciskiem społeczności międzynarodowej. Rozejm zakładał przerwanie walk, utworzenie w ciągu 90 dni rządu jedności, powrót Machara na stanowisko wiceprezydenta i demilitaryzację stołecznej Dżuby. Rozejm zakłada także powstanie komisji, która miała zbadać naruszenia praw człowieka. Wskutek walk 2,3 mln osób straciło dach nad głową, zginęło co najmniej kilkadziesiąt tysięcy, a walczące oddziały dopuściły się wielu zbrodni na cywilach[11]. Porozumienie nie zakończyło walk, które z czasem zaczęły rozszerzać się na większość terytorium kraju. W 2016/2017 r. w Sudanie Południowym za sprawą walk, które przyczyniły się do pogromów i wysiedleń, zapanowała klęska głodu[12]. Geografia[edytuj | edytuj kod] Sudan Południowy leży we wschodniej części Afryki, pomiędzy 3 a 13° szerokości geograficznej północnej oraz 24 a 36° długości geograficznej wschodniej. Graniczy z Sudanem od północy, Republiką Środkowoafrykańską od zachodu, Demokratyczną Republiką Konga, Ugandą i Kenią od południa oraz Etiopią od wschodu. Kraj pokrywają lasy tropikalne, tereny bagienne i sawanny. Nil przecina kraj z południa na północ, przepływając przez stolicę państwa, Dżubę (na terenie Sudanu Południowego od granicy z Ugandą nosi on nazwę Nil Górski, a od bagien Sudd nazwę Nil Biały). Granice[edytuj | edytuj kod] Fauna i flora[edytuj | edytuj kod] Sudan Południowy jest drugim na świecie obszarem zamieszkiwanym przez migrujące gatunki fauny. Badania wykazały, że na terenach Parku Narodowego Boma przy granicy z Etiopią, jak również na bagniskach As-Sudud i trawiastych obszarach Południowego Parku Narodowego w pobliżu granicy z Kongo, zamieszkują wielkie stada takich zwierząt jak bawolec krowi, kob żółty, topi, bawół afrykański, słoń afrykański, żyrafa i lew. Tutejsze lasy zapewniają ochronę takim gatunkom jak bongo, świnia leśna, świnia rzeczna, słoń leśny, szympans i licznym małpom. Spisy prowadzone regularnie od roku 2005 przez WCS we współpracy z rządem Sudanu Południowego potwierdzają istnienie znaczącej, choć z wolna malejącej populacji gatunków fauny, przy czym odnotowują ze zdziwieniem, że liczące 1,3 miliona stada antylop na południowym wschodzie kraju pozostają nienaruszone. Zamieszkiwane przez tak liczne zwierzęta tereny to stepy, wysokie płaskowyże o stromych stokach, lesiste i trawiaste sawanny, tereny zalewowe nad Nilem i bagna. Występują tu gatunki endemiczne, jak kob białouchy i kob nilowy, współżyjące ze słoniami, żyrafami, elandami, antylopami Derbiego, oryksami, lwami, likaonami, bawołami przylądkowymi i topi (zwanymi lokalnie tiangami). Niewiele dziś wiadomo o populacji kobów białouchych i tiangów, których migracje przed wojną domową należały do największych. W roku 2006 prezydent Autonomicznego Regionu Sudanu Południowego Salva Kiir Mayardit ogłosił, że władze uczynią wszystko dla ochrony i rozpowszechniania wiedzy o florze i faunie regionu oraz że zrobią wszystko, co leży w zakresie ich możliwości, by zmniejszyć skutki pożarów, nielegalnego wywożenia odpadów i zanieczyszczania wód bieżących i gruntowych. Jak we wszystkich krajach rozwijających się, środowisku zagraża rozwój gospodarki i uprzemysłowienie. Demografia[edytuj | edytuj kod] Struktura etniczna[edytuj | edytuj kod] Struktura etniczna (2019)[13] Grupa etniczna Język Liczebność w tys. Procent ludności Dinka (7 grup) Język dinka 4 789 43,3% Nuerowie Język nuer 1 842 16,7% Azande Język pazande 668 6,04% Bari Język bari 475 4,29% Arabowie Sudańscy Język arabski 378 3,42% Szyllukowie Język szylluk 357 3,23% Toposa Język toposa 194 1,75% Lotuko Język otucho 193 1,74% Luwo Język luwo 160 1,45% Arabowie Mongallese Język arabski kreolski 71 0,64% Mundari Język mundari 66 0,6% Aczoli Język aczoli 54 0,49% Chińczycy Język chiński 1,7 0,015% Religia[edytuj | edytuj kod] Struktura religijna wg danych z 2010 roku[14][15]: chrześcijanie – 60,5%: katolicy – 39,7% protestanci – 20,7% (głównie: anglikanie, kalwini i zielonoświątkowcy) animiści – 32,9% muzułmanie – 6,2% bez religii – 0,5% świadkowie Jehowy – 0,01%. Języki[edytuj | edytuj kod] Sudan Południowy jest zamieszkany przez ponad 200 grup etnicznych, większość języków używanych przez te plemiona jest znana jedynie kilku tysiącom użytkowników. Językiem urzędowym jest język angielski, a do 9 lipca 2011 roku był nim również arabski. W powszechnym użyciu jest potoczny język arabski, a wokół Dżuby jego miejscowa wersja będąca językiem pidżynowym. Wśród języków plemiennych najpopularniejszy jest język dinka, którego używają 2–3 miliony osób. Kolejne pod względem popularności są nuer i szyllucki. Wszystkie trzy należą do zachodnionilotyckich. Wśród wschodnionilotyckich najpowszechniej używane są bari i lotukijski. Większość dzieci poniżej 13. roku życia nie chodzi do szkoły, a 84% kobiet nie potrafi pisać. Polityka[edytuj | edytuj kod] Najwyższym aktem prawnym obowiązującym w Sudanie Południowym jest Tymczasowa Narodowa Konstytucja Sudanu[16] i Tymczasowa Narodowa Konstytucja Sudanu Południowego z roku 2005[17]. Na czele Sudanu Południowego stoi prezydent, który jest jednocześnie głową państwa, szefem rządu i naczelnym dowódcą Ludowej Armii Wyzwolenia Sudanu. John Garang był pierwszym dowódcą SPLA i prezydentem do momentu swojej śmierci 30 lipca 2005 roku, jego następcą został Salva Kiir Mayardit i pełni ten urząd do dziś. Po uzyskaniu niepodległości wiceprezydentami republiki byli kolejno Riek Machar, James Wani Igga, Riek Machar oraz Taban Deng Gai. Inicjatywa ustawodawcza znajduje się w rękach rządu i jednoizbowego parlamentu. Konstytucja gwarantuje niezależność sądownictwa, przewiduje także istnienie Sądu Najwyższego. Siły zbrojne[edytuj | edytuj kod] Sudan Południowy, z racji braku dostępu do morza, dysponuje dwoma rodzajami sił zbrojnych: wojskami lądowymi oraz siłami powietrznymi[18]. Uzbrojenie sił lądowych Sudanu Południowego składało się w 2014 roku z: 110 czołgów, 250 opancerzonych pojazdów bojowych, 24 dział samobieżnych oraz 15 wieloprowadnicowych wyrzutni rakietowych[18]. Siły powietrzne Sudanu Południowego z kolei posiadały w 2014 roku uzbrojenie w postaci 9 samolotów transportowych oraz 9 śmigłowców[18]. Wojska Sudanu Południowego w 2014 roku liczyły 210 tys. żołnierzy zawodowych (brak rezerwistów). Według rankingu Global Firepower (2014) siły zbrojne Sudanu Południowego stanowią 90. siłę militarną na świecie, z rocznym budżetem na cele obronne w wysokości 545 mln dolarów (USD)[18]. Sytuacja humanitarna[edytuj | edytuj kod] Sudan Południowy to jedno z państw o najgorszych wskaźnikach zdrowotnych społeczeństwa. Umieralność dzieci do lat 5 wynosi 112 na 1000[19], natomiast umieralność rodzących matek wynosi 2053,9 na 100 000 żywych urodzeń i jest najwyższa spośród wszystkich państw. Zachorowalność na AIDS jest słabo udokumentowana, lecz ocenia się, że wynosi ona około 3,1% populacji kraju[20]. Poważnym zagrożeniem jest także problem głodu związany z wybuchającymi konfliktami wojskowymi. W 1998 roku w zachodniej części kraju miała miejsce klęska głodu, gdzie zmarło z tego powodu 70 tys. osób. Prawie połowa społeczeństwa nie ma dostępu do wody pitnej. W lutym 2017 roku ONZ ogłosiło na części terytorium najwyższy, piąty stopień zagrożenia głodem[21]. Gospodarka[edytuj | edytuj kod] Koncesje na wydobycie ropy w Sudanie (2004) Główne surowce naturalne kraju to: ropa naftowa, ruda żelaza, rudy miedzi, rudy chromu, rudy cynku, wolfram, srebro i złoto. Ropa naftowa[edytuj | edytuj kod] Gospodarka Sudanu Południowego zależna jest od produkcji ropy naftowej. Kraj produkuje prawie 500 tys. baryłek dziennie, a z eksportu ropy naftowej pochodzi aż 98 proc. jego PKB[22]. Większość ropy trafia na rynek chiński. Obecnie są plany wybudowania rafinerii na terenie państwa, co miałoby umożliwić rozwój gospodarczy i pozwoliło uniezależnić się od przemysłu Sudanu Północnego[23]. Od momentu uzyskania niepodległości toczą się nieustanne spory z Sudanem, przez który rurociągami ropa naftowa jest transportowana do portu w Port Sudanie. Rządy obu krajów nie mogą porozumieć się w sprawie kosztów tranzytu, do tego stopnia że 29 stycznia 2012 rząd w Dżubie postanowił zatrzymać wydobycie ropy[24]. W tym samym czasie uzgodniono porozumienie z rządem Kenii w sprawie budowy rurociągu do portu Lamu[25]. Według założeń ropociąg ma zostać zbudowany w ciągu 11 miesięcy. Rolnictwo[edytuj | edytuj kod] Gospodarka Sudanu Południowego jest silnie uzależniona od rolnictwa. Produkuje się tu bawełnę, orzeszki ziemne, sorgo, trzcinę cukrową, banany i papaje. Sudan Południowy eksportuje także drewno na rynki międzynarodowe. Znajdują się tu plantacje drzew tekowych. Transport[edytuj | edytuj kod] Transport drogowy[edytuj | edytuj kod] Na terenie kraju znajduje się mniej niż 100 km dróg asfaltowych[26]. Obecnie jest w budowie odcinek drogi o długości 192 km między Dżubą a Nimule, czyli biegnącej od stolicy Sudanu Południowego do granicy z Ugandą[27]. Budowa finansowana jest przez United States Agency for International Development (USAID). Transport kolejowy[edytuj | edytuj kod] W Sudanie Południowym istnieje 248-kilometrowy odcinek wąskotorowych linii kolejowych. Szlak prowadzi od leżącego w północnym Sudanie miasta Babanosa poprzez miasto Uwajl aż do stacji końcowej w Wau. Stolica kraju nie posiada połączeń kolejowych. Istnieją propozycje połączenia Dżuby z kolejami w Kenii i Ugandzie oraz z miastem Wau. Transport lotniczy[edytuj | edytuj kod] Głównym lotniskiem Sudanu Południowego jest Dżuba. Lotnisko to ma regularne połączenia pasażerskie z Nairobi (Kenia), Entebbe (Uganda), Addis Abebą (Etiopia), Kairem (Egipt) oraz Chartumem (Sudan). Na lotnisku siedzibę mają miejscowe linie lotnicze. Oprócz Dżuby w Sudanie Południowym regularne połączenia pasażerskie są prowadzone z Malakal, Wau oraz Rumbek. Oprócz tego na terenie kraju istnieje wiele nieutwardzonych lotnisk, z których największymi są Nimule i Akobo. Zobacz też[edytuj | edytuj kod] Konflikt wewnętrzny w Sudanie Południowym Sudański konflikt graniczny (od 2011) Ludowa Armia Wyzwolenia Sudanu Konfrontacja graniczna między Sudanem i Sudanem Południowym (2012) Przypisy[edytuj | edytuj kod] ↑ Salva Kiir appoints Machar as First Vice President, The East African [dostęp 2020-03-29] (ang.). ↑ The World Factbook – Central Intelligence Agency, [dostęp 2017-10-05] [zarchiwizowane z adresu 2020-04-24] (ang.). ↑ Polska długa nazwa w formie podanej przez MSZ [1]. ↑ Jonah Fisher: South Sudan gets new government. BBC News, United Kingdom, 23 X 2005. [dostęp 2008-12-07]. ↑ Reuters News: Southern Sudan fragile peace. Thomson Reuters Foundation, 27 V 2008. [dostęp 2008-12-07]. ↑ Metz, Helen Chapin, ed. Sudan: A Country Study. The Turkiyah, 1821-85 Washington: GPO for the Library of Congress, 1991. ↑ Głosują obrazkami. Nowe państwo w Afryce?. [dostęp 2011-02-07]. ↑ South Sudan backs independence – results (ang.). [dostęp 2011-02-07]. ↑ UN welcomes South Sudan as 193rd member (ang.). BBC News, 14 lipca 2011. [dostęp 2011-07-14]. ↑ South Sudan Becomes African Union’s 54th Member (ang.). Voice of America, 28 lipca 2011. [dostęp 2011-07-31]. ↑ Maciej Czarnecki: Sudańskie jądro ciemności. W: Gazeta Wyborcza [on-line]. Agora SA, 2015-08-27. [dostęp 2015-09-05]. ↑ Kraj katastrofa, „Onet Wiadomości”, 14 marca 2017 [dostęp 2017-03-20] [zarchiwizowane z adresu 2017-03-21]. ↑ Country: South Sudan – People Groups (ang.). Joshua Project, 2019. [dostęp 2018-03-10]. ↑ Religious Composition by Country, in Percentages. The Pew Research Center. [dostęp 2014-05-14]. ↑ Christian Population as Percentages of Total Population by Country. The Pew Research Center. [dostęp 2014-05-14]. ↑ Interim National Constitution of the Republic of Sudan, 2005. [dostęp 2017-06-28]. ↑ Interim Constitution of Southern Sudan of 2005. [dostęp 2017-06-28]. ↑ a b c d South Sudan (ang.). Global Firepower. [dostęp 2014-09-07]. ↑ Podawana jest również umieralność na poziomie jednego dziecka na siedmiu (do ukończenia 5 roku życia). ↑ Southern Sudan has unique combination of worst diseases in the world – Sudan Tribune: Plural news and views on Sudan. ↑ Nowa katastrofa, [dostęp 2017-03-04]. ↑ Sudan Południowy – duże problemy najmłodszego państwa świata.. [dostęp 2011-07-12]. ↑ Vincent Trivett: Oil-Rich South Sudan Has Hours To Choose Between North Sudan, China And The Business Insider, 2011-07-08. [dostęp 2011-07-12]. ↑ Sudan Południowy zakręca kurek z ropą!. [dostęp 2012-02-01]. ↑ Sudan Południowy i Kenia porozumiały się w sprawie budowy rurociągu. [dostęp 2012-02-01]. ↑ Sabina Waszczuk „Nowe państwo w Afryce” Express Bydgoski 11 lipca 2011. ↑ USAID and South Sudan launch $225 million tarmacing of Juba-Nimule Road. Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod] Rząd Sudanu Południowego (ang.) pde Członkostwo w organizacjach międzynarodowych 16 i 17 maja doszło do starć o podłożu etnicznym w stanie Jonglei w zachodniej części Sudanu Południowego. Według świadków odpowiedzialnymi za ataki – które zakończyły się śmiercią aż 300 osób – są młodzi mężczyźni z ludu Murle. Motywem najprawdopodobniej był zamiar uprowadzenia stada bydła. Były to jedne z najkrwawszych ataków w ciągu ostatnich kilku lat. Ofiar jest tak wiele, ponieważ napastnicy spotkali się z zorganizowanym i silnym oporem okolicznej ludności. Bydło stanowi nie tylko najważniejszy zasób dla mieszkańców regionu, ale również symbol bogactwa i prestiżu. Złodzieje spodziewali się, że z łatwością wykradną okoliczne stado krów, jednak miejscowa grupa samoobrony była czujna. Po ponadtrzygodzinnej wymianie ognia obrońcy zostali zmuszeni do wycofania się. Obie strony poniosły ciężkie straty. Napastnicy doszczętnie spalili dwie wsie – Pieri i Pamai. Już kilka dni wcześniej w okolicy panowała napięta atmosfera. Mieszkańcy powtarzali pogłoski o mobilizacji mężczyzn Murle, dlatego obawiano się potencjalnego ataku. Nikt jednak nie spodziewał się starć na taką skalę. Wśród 300 ofiar jest troje wolontariuszy pracujących dla Lekarzy bez Granicy i miejscowego oddziału Czerwonego Krzyża Przedstawiciel lokalnej administracji Ajak Ligo nie potwierdził doniesień o krwawych starciach. Oświadczył, że region jest odcięty od komunikacji z resztą kraju i informacje docierają z dużym opóźnieniem. Wezwał jednak do oparcia się przede wszystkim na tradycyjnych formach rozwiązywania konfliktów – spotkaniach przedstawicieli starszyzn obu społeczności. Zobacz też: Złodzieje bydła wymordowali wioskę w środkowej Nigerii ( Steve Evans, Creative Commons Attribution Generic Ostrzeżenie Zdecydowanie odradza się podróżowania do prowincji Darfur ze względu na częste ataki terrorystyczne i działalność zbrojnych grup partyzanckich w regionie Flaga Quick Facts Stolica Chartum Ustrój polityczny republika Waluta funt sudański Powierzchnia 2 505 810 Ludność 41 835 000 Język arabski numer kierunkowy +249 Domena internetowa .sd Strefa czasowa UTC +2 Spis treści 1 Charakterystyka Geografia Fauna i flora Klimat Historia Kultura i sztuka Polityka Gospodarka Społeczeństwo Zwyczaje 2 Przygotowania Przewodniki Mapy Wybór czasu podróży Wizy Przepisy celne Wymiana waluty Ubezpieczenia Ekwipunek Rozmówki 3 Dojazd Samolotem Koleją Samochodem Autobusem Statkiem 4 Przejścia graniczne 5 Regiony 6 Miasta 7 Ciekawe miejsca 8 Komunikacja 9 Wyjazd 10 Język 11 Zakupy 12 Gastronomia 13 Noclegi 14 Nauka 15 Praca 16 Bezpieczeństwo 17 Zdrowie 18 Kontakt Telefon Internet Poczta 19 Informacje turystyczne 20 Przedstawicielstwa dyplomatyczne Charakterystyka[edytuj] Sudan jest drugim największym Afrykańskim państwem po Demokratycznej Republice Konga. Geografia[edytuj] Geografia Sudanu jest zróżnicowana, północ jest poza doliną Nilu pustynna, przy granicy z Etiopią zamienia się w sawannę, południe ma już bardziej wilgotny tropikalny klimat. Główną rzeką Sudanu jest Nil, w Chartum łączą się jego dwie odnogi - Nil Biały płynący z Wyżyny Abisyńskiej i Nil Błękitny mający swój początek w Uganda i wypływający z wielkich jezior afrykańskich. Fauna i flora[edytuj] Fauna i flora jest jest zróżnicowana, na północnych terenach pustynnych poza doliną nilu roślinność występuje bardzo sezonowo. Środek i południe ma bardziej zróżnicowaną szatę roślinną. Klimat[edytuj] Pustynny suchy na północy, subtropikalny na południu. Historia[edytuj] Historia Sudanu liczy sobie tysiące lat, już Egipscy Faraonowie utrzymywali kontakty z krainą Nubia i za jej pośrednictwem handlowali z Etiopią (pozyskując w ten sposób np. kość słoniową). Na początku naszej ery na terenie dzisiejszego północnego Sudanu istniało chrześćjańskie królestwo Meroickie, ślady po nim można do dzisiaj podziwiać oglądając piramidy w Meroe. Kultura i sztuka[edytuj] W dzisiejszym Sudanie dominuje kultura muzułmańska (przynajmniej na północy w obiegu "oficjalnym"), chociaż z drugiej strony jest ona mniej hermetyczna niż w Egipcie czy innych krajach arabskich. Polityka[edytuj] W 1956 roku Sudan odzyskał niepodległość (od Egiptu). Stało się to w sposób pokojowy. Nie rozwiązało to jednak problemów wewnętrznych młodego państwa, które od początku swojego istnienia targane było niepokojami. Główną osią konfliktu była rywalizacja muzułmańskiej północy, z chrześćjańskim południem. W chwili obecnej południowy Sudan ma daleko idącą autonomię (w niektórych dziedzinach 100% wobec braku kontroli władz w Chartumie). Co do sporów granicznych to istnieją tereny sporne z Egiptem (niezamieszkałe fragmenty pustyni). Gospodarka[edytuj] Społeczeństwo[edytuj] Zwyczaje[edytuj] Przygotowania[edytuj] Przewodniki[edytuj] Stare wydania LP i Rough Guide, LP Africa on the Shoestring. W przewodnikach trudno jednak znaleźdź informacje o południu. Mapy[edytuj] Wybór czasu podróży[edytuj] Lepiej w zimie, bo jest trochę chłodniej jednak ze względu na pustynny charakter kraju nie ma to takiego znaczenia. Na południu występuje między kwietniem a wrześniem pora mokra. Wizy[edytuj] Obywateli polskich obowiązuje wiza. Nie ma możliwości otrzymania jej na lotnisku. Wizę można wyrobić w konsulacie w Berlinie, można zrobić to korespondencyjnie. Kosz to ok. 160 zł za 30 dniową jednokrotną. Należy pamiętać o obowiązkowej rejestracji i derejstracji na miejscu (jednorazowej) których koszt sumaryczny to około 100 zł (i pół dnia w różnych kolejkach). Przepisy celne[edytuj] Nie odbiegają od normalnych przepisów przyjętych w innych krajach, walutę teoretycznie się deklaruje ale nie ma to zbytniego znaczenia (podobnie jak sprzęt foto i wideo). Wymiana waluty[edytuj] Najłatwiej wymieniać dolary i funty egipskie. Wymiana euro też jest w większych miastach możliwa, ale może być kłopotliwa. Pieniądze najlepiej wymieniać w bankach (co wiąże się jednak czasami z czekaniem itp.), kurs u handlarzy nie jest lepszy, ale są oni dostępni prawie 24h na dobę. Ubezpieczenia[edytuj] Ekwipunek[edytuj] Rozmówki[edytuj] Arabski sudański i egipski różnią się. Są dostępne niemieckojęzyczne rozmówki "Sudan Arabic", jeżeli nie ma się do nich dostępu, lepiej korzystać z rozmówek MSA (modern standard arabic) niż egipskiego arabskiego. Przykładem różnicy może być słowo Jebel (wymowa sudańska) - Gebel (egipska) [góra]. Dojazd[edytuj] Samolotem[edytuj] Głównym międzynarodomym portem lotniczym jest lotnisko w Chartumie (Chartum Civile), ostatnio zostały uruchomione międzynarodowe loty z Kenii do Juby na południu. Koleją[edytuj] Połączenie sudańskiej sieci kolejowej z sieciami krajów ościennych nie istnieje. Są co prawda są tory prowadzące do Erytrei, ale o jakimkolwiek ruchu na tym odcinku nie ma mowy ze względu na napięte stosunki z tym krajem. Tory łączące Sudan z Egiptem zostały zalane wraz z utworzeniem jeziora Nassera. Nie ma za bardzo przeciwskazań, aby zbudować nową linię wzdłuż brzegów jeziora. Obie strony o tym mówią, jednak zdecydowanych ruchów brak. Linia Wadi Halfa - Chartum łączy jednak Egipt z Sudanem dzięki połączeniu promowemu na jeziorze Nassera. Prom pływa raz na tydzień, a pociąg jest z nim skomunikowany. Samochodem[edytuj] Drogowe przejścia graniczne istnieją ze wszystkimi państwami graniczącymi z Sudanem poza Libią i Egiptem. Granica z Erytrą jest otwarta, granica z Czadem i Republiką Środkowej Afryki otwarta. Stosunkowo najniepewniejsza jest granica z Etiopią (przejście graniczne nieopodal miasta Gedaref). Autobusem[edytuj] Pomiędzy większymi miastami |Sudanu kursują autobusy (specjalne konstrukcje dopasowane do jazdy po nieutwardzonej nawierzchni) Statkiem[edytuj] Prom Asuan - Wadi Halfa kursuje raz w tygodniu, podróż trwa 24h. Przejścia graniczne[edytuj] Regiony[edytuj] Miasta[edytuj] Chartum Dongola Nyala Juba Port Sudan Kassala Ciekawe miejsca[edytuj] Komunikacja[edytuj] Wyjazd[edytuj] Język[edytuj] Arabski (odmiana sudańska) i ponad 100 języków i dialektów. Jezyk angielski - rozumiany w podstawowym zakresie. Zakupy[edytuj] czy możnz przywieść z sudanu złote obrączki i ile mogą kosztować? Gastronomia[edytuj] Noclegi[edytuj] Nauka[edytuj] Praca[edytuj] Bezpieczeństwo[edytuj] W większych miastach w Sudanie kontrolowanych przez władze w Chartumie wskaźnik przestępczości jest niski,w większości z uwagi na wymierzane w trybie natychmiastowym wysokie kary,między innymi za kradzieże i napady bardzo duże obszary Sudanu pozostają poza ścisłą kontrolą władz centralnych-działają tam bandy obszarem w Sudanie jest obecnie ogarnięta wojną domową prowincja Darfur w północno-zachodniej części Sudanu. Zdrowie[edytuj] Kontakt[edytuj] Telefon[edytuj] Internet[edytuj] Poczta[edytuj] Informacje turystyczne[edytuj] Przedstawicielstwa dyplomatyczne[edytuj] W Chartumie nie ma polskiej ambasady jest tam tylko konsul honorowy (patrz strona MSZ). Sudan jest w gestii polskiej ambasady w Kairze. POŁOŻENIE GEOGRAFICZNE Sudan to afrykański kraj położony w północno-wschodniej części tego gorącego kontynentu. Ma dostęp do Morza Czerwonego, przez które można dostać się bezpośrednio do Arabii Saudyjskiej. Długość granicy morskiej wynosi 853 km. Kraj sąsiaduje z siedmioma innymi państwami: Egiptem, Erytreą, Etiopią, Republiką Środkowoafrykańską, Sudanem Południowym, Czadem oraz Libią. Łączna długość granicy lądowej wynosi 7687 km. Współrzędne geograficzne: 15 N, 30 E UKSZTAŁTOWANIE POWIERZCHNI W ukształtowaniu powierzchni Sudanu dominują rozległe równiny i płaskowyże. Natomiast, najbardziej charakterystyczną formą rzeźby jest dolina Nilu, która znajduje się we wschodniej części kraju. Na terenie Sudanu znajdują się góry Abtaj, które zajmują również teren Egiptu oraz Góry Nubijskie, znajdujące się w środkowej części kraju. Większość rzek znajdujących się na terenie Sudanu należy do dorzecza Nilu. Na terenie stolicy ? Chartum ? Nil Biały łączy się z Nilem Błękitnym. KLIMAT I TEMPERATURA W Sudanie nie występuje wyłącznie jeden typ klimatu. W północnej części kraju występuje zwrotnikowy skrajnie suchy klimat, w południowej zaś równikowy monsunowo-suchy i wilgotny. W północnej części kraju temperatura maksymalna w styczniu wynosi ok. 25-28 °C, w czerwcu natomiast – 39-42 °C. Minimalna temperatura w styczniu wynosi od 8 do 14 °C, a w lipcu ok. 25°C. W tej części Sudanu często występują gwałtowne, pustynne wiatry ? habubu, powodujące burze piaskowe. W środkowej części kraju panują podobne temperatury jak na północy. Na południu w okresie wakacyjnym termometr pokazuje maksymalnie33°C, a w lutym ok. 35°C. Najniższa temperatura w czerwcu to a w lutym ok. 22°C. Południowa część kraju jest często nawiedzana przez burze, nawet do 80 dni w roku. W północnej części Sudanu pora deszczowa trwa około trzech miesięcy ? od lipca do września, natomiast na południu pół roku ? od czerwca do listopada. Poważnym problemem w Sudanie jest pustynnienie ziem oraz erozja gleby. Przyczynia się do tego rozwój publicznego i prywatnego rolnictwa. Niestosowanie żadnych środków ochronnych, może wkrótce przyczynić się do nieodwracalnych zmian w środowisku. Gleby ulegają wysuszeniu, tracą żyzność, następuje wylesianie terenów.

region w zachodniej części sudanu